De les begeleiden
1. Eén zin, één startbeeld · 10 minuten
Welkom! Vandaag zijn jullie de regisseur van een eigen clip. Een clip begint met één stil beeld: het startbeeld. Jullie typen één korte zin. AI maakt er een beeld bij.
Kies jullie groep.
Typ één korte zin over een verzonnen figuur.
Beloof de drie afspraken en laat de begeleider meelezen.
Voorspel wat AI maakt.
Maak het startbeeld en kijk wat AI zelf verzon.
Check: Ons startbeeld staat op het scherm en wij weten wat AI zelf heeft verzonnen.
Tip: Het startbeeld hoort er binnen tien minuten te staan. Lees elke zin mee voordat een tweetal voor het eerst maakt. De prijs staat op het scherm. Ieder tweetal heeft 4 kansen voor een startbeeld en 4 voor een clip.
Waar let je op: Staat er binnen tien minuten een startbeeld? Laat de zin kort. Is het hele figuur te zien?
Vraag door:
- Wat stond niet in jullie zin, maar zie je wel?
- Wat kan er in dit beeld straks bewegen?
2. Jullie eerste clip: hoe maakt AI video? · 12 minuten
Nu gaat jullie startbeeld bewegen. Jullie kiezen één beweging en starten de clip. Dat duurt een paar minuten. In die tijd leren jullie hoe AI een clip maakt. AI filmt niet. AI raadt elk volgend plaatje.
Kies één beweging voor jullie figuur.
Voorspel wat er beweegt.
Laat de begeleider meelezen en start clip 1.
Lees hoe AI een clip maakt.
Kies bij elke zin: waar of niet waar.
Check: Clip 1 is gestart en ik kan zeggen hoe AI een clip maakt.
Tip: Laat tweetallen de clip starten vóór de uitleg: het maken duurt één tot vijf minuten. Lees de eerste clipprompt mee. Een klas die al een workshop deed, krijgt hier één herhaalscherm in plaats van de volle uitleg.
Waar let je op: Is clip 1 gestart vóór de uitleg begint? Tijdens het maken werken de kinderen door. Niemand zit te wachten.
Vraag door:
- Wat voorspelden jullie?
- Hoe komt AI aan de plaatjes na jullie startbeeld?
3. Kijkspel: de boot of de camera? · 10 minuten
AI werkt nog aan jullie clip. Jullie doen ondertussen een kijkspel. Je ziet drie filmpjes van een boot. Beweegt de boot zelf, of beweegt de camera? Daarna bekijken jullie clip 1.
Kijk goed naar elk filmpje.
Kies de opdracht die erbij hoort: A, B of C.
Bekijk clip 1 twee keer.
Klopt jullie voorspelling?
Kies wat AI zelf heeft bedacht.
Check: Ik zie het verschil tussen een figuur dat beweegt en een camera die beweegt.
Tip: De drie filmpjes zijn getekend voor deze les, niet gemaakt door AI. Staat een apparaat op minder beweging, dan staat in woorden wat de boot doet. Vraag bij clip 1: wat koos AI zelf?
Waar let je op: Zien ze het verschil tussen een figuur dat beweegt en een camera die beweegt? Leggen ze hun voorspelling naast clip 1?
Vraag door:
- Waaraan zie je dat de camera beweegt?
- Wat koos AI zelf, zonder dat jullie het vroegen?
4. Opdracht 1: veilig filmen en de lens · 14 minuten
Een clip kan heel echt lijken. Daarom maken we niets over echte mensen. Daarna leren jullie het woord FILM: Figuur, In beweging, Lens en Moment. Jullie voegen precies één ding toe: wat de camera doet.
Lees de vijf regels en maak een onveilig idee goed.
Kies je niveau: basis, verder of uitdaging.
Kies wat de camera doet.
Voorspel wat er verandert.
Start clip 2 en beantwoord de denkvraag.
Check: Ik ken de vijf regels en onze prompt zegt nu ook wat de camera doet.
Tip: Zet de vijf regels en het woord FILM op het bord. Een klas die al een workshop deed, slaat de regels hier over. Na het starten van clip 2 gaan de apparaten dicht voor de beweegpauze.
Waar let je op: Kunnen ze een onveilig idee zelf ombuigen? Komt er precies één ding bij in de prompt: de camera?
Vraag door:
- Waarom is een clip van een echt mens niet veilig?
- Wat blijft gelijk in jullie prompt?
- Wat doet de camera straks?
5. Beweegpauze: storyboard en levende film · 12 minuten
AI maakt clip 2. De apparaten gaan dicht. Jullie tekenen een storyboard: drie vakken met het begin, het midden en het einde. Dat is jullie voorspelling op papier. Daarna gaan jullie staan en spelen jullie de film na.
Klap je apparaat dicht en pak papier.
Teken drie vakken: begin, midden en einde van clip 2.
Laat een ander tweetal raden wat de camera doet.
Ga staan en speel de film na in slow motion.
Eén is het figuur, de ander is de camera.
Check: Wij hebben een storyboard van drie vakken en ik heb de film nagespeeld.
Tip: Zes minuten storyboard, zes minuten levende film. Iedereen staat en beweegt. Het storyboard is de voorspelling: straks leggen ze het naast clip 2. Het werk blijft bewaard, ook als de pagina sluit.
Waar let je op: Bewegen alle kinderen mee? Is het storyboard een voorspelling van begin, midden en einde?
Vraag door:
- Waaraan zie je wat het begin is?
- Welk vak was het lastigst, en waarom?
6. Opdracht 2: het eerlijke proefje · 11 minuten
Eerst leggen jullie clip 1 en clip 2 naast elkaar. Daarna doen jullie een eerlijk proefje. Jullie veranderen precies één ding: de beweging, de camera of het einde. De rest blijft gelijk. Zo zie je wat die ene zin doet.
Kies je niveau en wissel van rol.
Vergelijk clip 1 en clip 2.
Kies het ene ding dat jullie veranderen.
Voorspel wat er verandert.
Bekijk de prijs en start clip 3.
Check: Wij hebben één ding veranderd, eerst voorspeld en clip 3 gestart.
Tip: De les laat maar één onderdeel van de prompt wijzigen. Het einde koos AI tot nu toe zelf: een einde toevoegen is ook één verandering. Lees mee als de les een waarschuwing toont.
Waar let je op: Leggen ze clip 1 en clip 2 naast elkaar? Is er precies één ding veranderd, en staat de voorspelling er vóór het starten?
Vraag door:
- Wat bleef gelijk in jullie prompt?
- Wat denk je dat die ene zin doet?
- Hoe ga je dat straks controleren?
7. Vergelijk de clips en kies · 9 minuten
AI maakt clip 3. Jullie werken door. Wat moet er gelijk blijven? En hoe heet jullie film? Daarna leggen jullie clip 2 en clip 3 naast elkaar. Klopt jullie voorspelling?
Kies tijdens het maken wat gelijk moet blijven.
Geef de clip een titel en zet het eerlijke label erbij.
Vergelijk clip 2 en clip 3.
Kies wat AI zelf nog meer veranderde.
Kies de clip die het best past en beantwoord de denkvraag.
Check: Wij kunnen vertellen wat onze ene zin veranderde en welke clip beter past.
Tip: Is clip 3 niet op tijd klaar? Dan werkt het tweetal verder met clip 2 en de voorspelling. Ook dat is een goed verhaal. Vraag na het vergelijken: wat veranderde er ook, zonder dat jullie het vroegen?
Waar let je op: Werken ze door terwijl AI clip 3 maakt? Vergelijken ze daarna de clip met hun voorspelling? Het denkspoor laat zien of het één verandering was.
Vraag door:
- Klopte jullie voorspelling?
- Wat veranderde AI zonder dat je het vroeg?
- Welke clip past beter, en waarom?
8. Opdracht 3: zoek de fout van AI · 13 minuten
AI maakt fouten in clips. Eerst oefenen jullie met één clip die voor deze les is beschreven. Daarna gaan jullie op speurtocht in jullie eigen clip. Wat heeft AI verzonnen, fout gedaan of veranderd?
Kies je niveau.
Zoek de fout in het voorbeeld en leg uit hoe je hem zag.
Kies een van jullie eigen clips en bekijk hem twee keer.
Kies wat jullie vonden en op welk moment.
Schrijf op hoe jullie het zagen.
Check: Wij hebben in onze eigen clip gezocht en kunnen vertellen hoe wij controleerden.
Tip: Het voorbeeld is een vaste, beschreven clip: een vlieger die van kleur verandert. De hoofdzaak is de speurtocht in de eigen clip. Niets gevonden mag, als ze kunnen zeggen hoe ze controleerden.
Waar let je op: Zoeken ze in hun eigen clip, en kunnen ze zeggen op welk moment en hoe ze het zagen?
Vraag door:
- Op welk moment zag je het?
- Stond dit in jullie prompt?
- Is dit een fout of een keuze van AI?
9. Uitloop: het volgende shot · 10 minuten
Tijd over? Een film heeft meer dan één shot. Jullie maken het startbeeld van het volgende shot. Er komt één zin bij. Blijft het figuur dan hetzelfde? Voorspel het eerst.
Geen tijd? Vink aan dat jullie dit overslaan.
Kies wat er in het volgende shot anders is.
Voorspel of het figuur hetzelfde blijft.
Maak het nieuwe startbeeld en vergelijk het figuur.
Check: Wij weten of het figuur gelijk bleef, of wij hebben dit deel overgeslagen.
Tip: Dit is uitloop: je mag dit deel overslaan als de tijd op is. Hier wordt een beeld gemaakt, geen clip. AI houdt een figuur vaak niet precies gelijk. Dat is geen mislukking maar een ontdekking.
Uitloop: dit deel mag je overslaan als de tijd op is.
Waar let je op: Dit is uitloop. Sla het over als de tijd op is. Wie het doet, vergelijkt het figuur in twee shots.
Vraag door:
- Welke kenmerken bleven gelijk?
- Waarom is dat belangrijk in een film?
10. Filmfestival · 14 minuten
Tijd voor het filmfestival. Jullie laten de clip zien aan een ander tweetal. Vertel niet hoe mooi hij is. Vertel wat jullie veranderden en waarom. Zij geven feedback op jullie uitleg.
Speel jullie clip af als jullie aan de beurt zijn.
Vertel: wat veranderden wij en waarom?
Luister naar een ander tweetal en geef feedback op hun uitleg.
Check: Ik heb verteld wat wij veranderden en waarom, of feedback gegeven op een uitleg.
Tip: Zet tweetallen tegenover elkaar, of kies vier of vijf tweetallen voor de klas. Een clip duurt vijf seconden. Stuur op de redenering: voorspelling, uitkomst, wat leerden ze? Niet op mooi of lelijk.
Waar let je op: Vertellen ze wat ze veranderden en waarom, niet hoe mooi de clip is?
Vraag door:
- Wat was jullie voorspelling?
- Wat leerden jullie van de clip die anders werd?
11. Afsluitkaartje · 5 minuten
Tot slot laat iedereen zelf zien wat hij of zij heeft geleerd. De laatste vraag gaat over buiten school.
Kies bij twee zinnen het goede einde.
Schrijf één fout van AI op die je nu herkent.
Beantwoord de laatste vraag: waar zou je dit gebruiken, en waar juist niet?
Werk nu alleen, niet als tweetal.
Check: Ik heb het kaartje zelf ingevuld en de laatste vraag beantwoord.
Tip: Iedereen werkt zelf. Bespreek de laatste vraag kort klassikaal: “Waar zou je dit buiten school gebruiken, en waar juist niet?”
Waar let je op: Schrijft iedereen zelf? De laatste vraag gaat over buiten school.
Vraag door:
- Waar zou je dit thuis gebruiken?
- Waar zou je het juist niet voor gebruiken, en waarom?
Leerlingwerkblad
Mijn avatar of kleur: ____________________
1. Eén zin, één startbeeld
Ons startbeeld staat op het scherm en wij weten wat AI zelf heeft verzonnen.
2. Jullie eerste clip: hoe maakt AI video?
Clip 1 is gestart en ik kan zeggen hoe AI een clip maakt.
3. Kijkspel: de boot of de camera?
Ik zie het verschil tussen een figuur dat beweegt en een camera die beweegt.
4. Opdracht 1: veilig filmen en de lens
Ik ken de vijf regels en onze prompt zegt nu ook wat de camera doet.
5. Beweegpauze: storyboard en levende film
Wij hebben een storyboard van drie vakken en ik heb de film nagespeeld.
6. Opdracht 2: het eerlijke proefje
Wij hebben één ding veranderd, eerst voorspeld en clip 3 gestart.
7. Vergelijk de clips en kies
Wij kunnen vertellen wat onze ene zin veranderde en welke clip beter past.
8. Opdracht 3: zoek de fout van AI
Wij hebben in onze eigen clip gezocht en kunnen vertellen hoe wij controleerden.
9. Uitloop: het volgende shot
Wij weten of het figuur gelijk bleef, of wij hebben dit deel overgeslagen.
10. Filmfestival
Ik heb verteld wat wij veranderden en waarom, of feedback gegeven op een uitleg.
11. Afsluitkaartje
Ik heb het kaartje zelf ingevuld en de laatste vraag beantwoord.
Differentiatie
Basis (kiest de leerling zelf bij opdracht 1, 2 en 3): 1. Kies met een kaartje wat de camera doet. 2. Verander één ding met een kaartje. 3. Bekijk de clip twee keer en zoek één ding.
Verder (kiest de leerling zelf bij opdracht 1, 2 en 3): 1. Bedenk zelf wat de camera doet. 2. Verander één ding met eigen woorden. 3. Zoek ook iets wat verandert terwijl dat niet moest.
Uitdaging (kiest de leerling zelf bij opdracht 1, 2 en 3): 1. Kies een camerabeweging waarvan jullie niet weten wat AI ermee doet. 2. Kies het ding waarvan jullie de uitkomst het minst zeker weten. 3. Bekijk de clip stukje voor stukje met de pauzeknop.
Zonder internet of AI
Maak een duimboekje van tien blaadjes: teken op elk blaadje het figuur een klein stukje verder. Teken daarna een storyboard van drie vakjes en laat een ander tweetal de volgorde leggen.
Bespreekvragen
- Wat voorspelden jullie, en wat was anders?
- Welk ene ding veranderden jullie en wat deed dat?
- Wat heeft AI in jullie eigen clip verzonnen of fout gedaan?
- Waar zou je dit buiten school gebruiken, en waar juist niet?
Veelvoorkomende valkuilen
- Te lang nadenken over de eerste zin: het startbeeld hoeft niet perfect te zijn.
- Meer dan één beweging in een clip van vijf seconden.
- Meer dan één ding tegelijk veranderen: dan weet je niet wat het verschil maakte.
- Naar het scherm blijven kijken tijdens het maken in plaats van door te werken.
- Vertellen hoe mooi de clip is in plaats van wat er veranderde en waarom.
Antwoorden bij de quiz
1. Erbij zetten: “De camera staat stil.” — De beweging klopt al. Alleen de camera moet duidelijker. Verander dus alleen dat.
2. “De robot tilt zijn arm op en de bloemen blijven stil staan.” — Een goede voorspelling kun je naast de clip leggen: klopt het, ja of nee?
3. Alleen de zin over de camera vervangen — Met één verandering weet je zeker waar het verschil vandaan komt.
4. De clip op pauze zetten, tellen en het opschrijven als fout van AI, met het moment erbij — AI maakt elk plaatje een beetje opnieuw. Tel na en zeg eerlijk wat niet klopt.
5. “Mijn meester valt van zijn stoel” is niet veilig. Beter: “een verzonnen robot gaat op een stoel zitten”. — Geen echte mensen, geen namen en geen bekende figuren. Verzin het figuur zelf.
6. Past deze clip bij ons verhaal, en mag hij op de website van school? — AI maakt een voorstel. Of het past en of het mag, beslissen mensen.
7. Ik teken het storyboard: mijn voorspelling van begin, midden en einde — Voorspellen maakt van de clip een proefje. En wachten kost alleen tijd.
8. Eén duidelijke actie met een rustige camera. — Eén duidelijke actie met een rustige camera.
9. Of begin, beweging en einde bij mijn plan passen. — Of begin, beweging en einde bij mijn plan passen.
Informatie voor ouders
Tijdens deze MAKO-workshop maakt uw kind in een tweetal een eigen clip van vijf seconden met hulp van AI. Kinderen maken eerst een startbeeld, schrijven één beweging en voorspellen wat er gebeurt. Zij tekenen een storyboard, zoeken fouten van AI en veranderen daarna één ding. Zij werken zonder echte namen, zonder foto’s en zonder beelden van echte mensen. Bij het eindresultaat staat eerlijk: gemaakt met hulp van AI.
Wat onthouden we?
- Een AI-clip is een rij geraden plaatjes. Er is geen camera en AI kent de echte wereld niet.
- Een goede bewegingsprompt volgt FILM: figuur, één beweging, lens en moment.
- Voorspel eerst, verander één ding tegelijk en controleer wat AI maakt.
Aanknopingspunten bij AI-geletterdheid en digitale geletterdheid: begrijpen hoe AI werkt, creëren met digitale middelen, onderzoekend werken (voorspellen, testen, vergelijken) en kritisch en veilig omgaan met AI. Geen SLO-keurmerk of volledige dekking van kerndoelen.